• alles.jpg
  • colorex.jpg
  • familia.jpg
  • goodcar.jpg
  • gs.jpg
  • kozbial.jpg
  • kubaty.jpg
  • lyko.jpg
  • ochrona.jpg
  • parkiet.jpg
  • rasterek.jpg
  • salazabaw.jpg
  • serczyk.jpg
  • serwis.jpg
  • wwm.jpg
  • zlom.jpg

Reklama

  • bistro.jpg
  • geo.jpg
  • grafixdruk.jpg
  • kruk.jpg
  • mirex.jpg
  • mlodzi_duchem.jpg
  • pralnia.jpg
  • weterynarz.jpg

Numer 12/2019

11 1

11 listopada obchodziliśmy święto odzyskania niepodległości. 11 listopada to już od 8 lat dobra okazja do świętowania w sposób aktywny i radosny. W Białym Kościele po raz ósmy wystartowali biegacze w biało-czerwonych koszulkach, by pokonać symboliczny, 11-kilometrowy dystans Biegu Niepodległościowego - VIII Niepodległościowej Jedenastki – imprezy objętej Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości. Po wspólnym odśpiewaniu hymnu, grupa 600 zawodników dorosłych i ponad setka dzieci ruszyła przy wtórze Gminnej Orkiestry Dętej działającej przy Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu pod dyrekcją Krzysztofa Guńki.

spbolechowice8 listopada 2019 r. odbyły się uroczystości 200-lecia Szkoły Podstawowej w Bolechowicach im. Księcia Józefa Poniatowskiego. Obchody rozpoczęła Msza Święta w kościele parafialnym w Bolechowicach, którą odprawił ksiądz prałat Stanisław Kozieł wraz z wikariuszami, którzy pełnili w ostatnim czasie posługę w parafii. Po Mszy Świętej, z okazji zbliżającej się 101. rocznicy odzyskania niepodległości, złożono kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym ofiary wojny – mieszkańców Bolechowic.

W szkole podstawowej w Bolechowicach z okazji tak dostojnego Jubileuszu przygotowano program artystyczny oraz prezentację historii szkoły. Wójt Gminy Zabierzów Elżbieta Burtan wraz z Przewodniczącym Rady Gminy Zabierzów Henrykiem Krawczykiem złożyli na ręce dyrektor Haliny Kodury okolicznościowy list, plakietę oraz prezent dla szkoły w postaci reprodukcji obrazu przedstawiający patrona- księcia Józefa Poniatowskiego. Jubileusz zgromadził bardzo dużą liczbę gości m.in. przedstawicieli samorządu oraz byłych nauczycieli i uczniów.

W bardzo ciekawy sposób historię szkoły przedstawiła Monika Przetacznik, która przy pomocy prezentacji multimedialnej przybliżyła historię tej placówki na przestrzeni 200 lat. Starsi uczniowie pod opieką Alicji Mitońskiej, Agnieszki Dadał-Kowalik, Doroty Wojciechowskiej i Marty Stępień przygotowali montaż słowno-muzyczny o tematyce patriotycznej oraz pokaz tańców ludowych. Jubileusz szkoły był okazją do uroczystego ślubowania pierwszoklasistów, którzy zatańczyli też tradycyjnego poloneza. Część oficjalną prowadziła Maria Półtorak.

Tekst i zdjęcia: W. Wojtaszek

poradnia1

17 października 2019 roku na sali obrad Urzędu Gminy Zabierzów odbył się Jubileusz Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Zabierzowie.

Z tej okazji zaprezentowano historię poradni, okolicznościowy film oraz przybliżono charakter pracy poszczególnych specjalistów w placówce.

Poradnia w Zabierzowie obsługuje 3 gminy: Zabierzów, Liszki i Czernichów. Podczas Jubileuszu zatem nie zabrakło przedstawicieli tych samorządów. Dyrektor Poradni – Iwona Szuperska Mazur rozpoczęła od powitania przybyłych gości i podziękowań dla wszystkich, którzy przyczynili się do powstania oraz wspierali rozwój i pracę placówki. W swoim wystąpienia, wójt Elżbieta Burtan podkreśliła ogromną rolę Poradni w Zabierzowie oraz jej ważną misję wpierania rodziny i nauczyciela w rozwiązywania problemów dzieci. Również swoje życzenia i podziękowania złożyli: w imieniu Rady Powiatu – Wiceprzewodnicząca Alicja Wójcik, w imieniu Starosty i Zarządu Powiatu Krakowskiego Tadeusz Nabagło, Wójt Gminy Czernichów Szymon

Łytek, Zastępca Wójta Gminy Liszki Anna Rajca, Przewodniczący Rady Gminy Zabierzów Henryk Krawczyk, Wiceprzewodniczący Rady Gminy Zabierzów Andrzej Krawczyk, Dyrektor Specjalistycznej Poradni Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Powiatu Krakowskiego Anna Jeziorek oraz w imieniu GZEAS w Zabierzowie – dyrektor Janina Wilkosz i dyrektor szkoły w Rudawie Jadwiga Kołodzińska. Wiele podziękowań i ciepłych słów kierowano do wieloletniej dyrektor poradni Joanny Hanusz, która przepracowała w niej 24 lata. Historię 25 lat w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Zabierzowie odczytała Barbara Kurdybowicz. Pracownicy Poradni zaprezentowali specyfikę pracy poszczególnych specjalistów oraz omówili niektóre metody pracy z dziećmi. Prezentację pracy psychologów przedstawiła Anna Lorek-Żarnowska, pracy pedagogów – Brygida Zioło, pracy logopedów – Anna Zapała i Paulina Rozmus, pracy integracji sensorycznej oraz terapii Biofeedbeck – Agnieszka Staśko, pracy terapeutów wczesnego wspomagania rozwoju dziecka – Brygida Zioło. Na zakończenie wystąpił zespół „Forum Kwartet”.

poradnia2

Tekst i zdjęcia: W. Wojtaszek

apel14 listopada 2019 roku, szefowie piętnastu gmin tworzących Metropolię Krakowską, której wiceprezesem jest Wójt Gminy Zabierzów Elżbieta Burtan zwrócili się z petycją do Marszałka Województwa Małopolskiego i Prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o stworzenie Programu finansowania likwidacji kotłów w gminach Metropolii Krakowskiej na lata 2020-2022, o szacunkowym budżecie 190 mln zł. To właśnie tyle pieniędzy brakuje dziś samorządom, aby skutecznie zlikwidować wszystkie nieekologiczne paleniska. Jak powiedziała podczas spotkania Wójt Elżbieta Burtan: Dziś głównym problem Gmin Metropolii jest brak realnych środków finansowych, które pozwoliłby na likwidację bezklasowych kotłów węglowych do końca 2022 r. Budżety gminne nie mogą być wyłącznym źródłem finansowania likwidacji kotłów, a rządowy program „Czyste powietrze” w obecnym kształcie nie cieszy się popularnością mieszkańców. Po zakończeniu realizacji projektów finansowanych z funduszy europejskich w Metropolii Krakowskiej pozostanie jeszcze około 28 tys. bezklasowych kotłów.

Tekst i zdjęcia: Stowarzyszenie Metropolia Krakowska

eko obrady

Zespół redakcyjny „Gońca Zabierzowskiego oraz sekcja ekologii stowarzyszenia Homini et Terrae składają podziękowania sekretarzowi Urzędu Gminy Zabierzów za wprowadzenie wody w szklanych butelkach oraz kartonowych kubków na salę obrad Rady Gminy. Nasi czytelnicy prosili o to w majowym numerze naszej gazety i prośby ich zostały wysłuchane. Jesteśmy malutki krok do przodu w działaniach na rzecz ochrony środowiska. Może jeszcze doczekamy się wnioskowanego przez czytelników, w ramach kampanii „Zabierzów 2030 – nasza przyszłość”, urządzenia do zgniatania butelek ustawionego na Rynku w Zabierzowie.

Trzeba mieć marzenia, bo one czasem się spełniają.

motoOstatnio w mediach głośno jest o nowych przepisach ruchu drogowego dotyczących zasady „zamka błyskawicznego”. Zanim przejdziemy do samego nowo powstałego przepisu, chciałbym skupić na sensowności stosowania w/w zasady. Mowa oczywiście o sytuacji, kiedy na drodze o dwóch pasach ruchu w jednym kierunku jeden z pasów zanika lub jest zablokowany i tworzy się zator drogowy. W takiej sytuacji zdecydowanie bezpieczniej i sprawniej jest tak zorganizować ruch, aby oba pasy były zapełnione przez pojazdy. Zmiana pasa ruchu pojazdów znajdujących się na pasie zanikającym powinna nastąpić tuż przy jego końcu. Manewr ten powinien przebiegać na „zakładkę” (rys.). Niestety wielu kierowców nie chce stosować się do tych zasad. Dlatego ustawodawca stworzył przepisy, które mają zmusić niektórych do w/w działania. Niestety z doświadczenia wiemy, że sama ustawa nie zmieni sytuacji dopóki kierowcy sami nie będą chcieli zrozumieć dlaczego tak należy rozwiązać ruch. Wielu kierowców uważa, że zdecydowanie poprawniej jest aby wszyscy kierujący ustawili się na jednym pasie zdecydowanie wcześniej jak tylko jest okazja. Co więcej, uważają tego co jedzie do końca pasem zanikającym za „cwaniaka”.

Dlaczego należy zapełnić maksymalnie dwa pasy? Wynika to z tego, że jeżeli na jednym pasie ruchu, jeden pojazd rusza, pojazd za nim nigdy nie robi tego dokładnie w tym samym czasie. Powstaje luka miedzy nimi, która jest nie wykorzystana. Tylko jadąc zgodnie z opisaną zasadą luka będzie wykorzystana przez zmieniającego pas ruchu. Czyli zator zdecydowanie zmniejszamy. Bardzo ważnym jest, aby jadący pasem zanikającym podjął próbę zmiany pasa dopiero przed jego zwężeniem. Wynika to z aspektu psychologicznego. Jeżeli kierujący będzie próbował zmienić pas dużo wcześniej, to jadący na pasie niezanikającym będzie musiał umożliwić jemu zmianę pasa ruchu i prawdopodobnie kolejnemu tuż przy końcu zanikającego pasa. To w konsekwencji spowoduję, że kierujący jadący pasem niezanikającym „wpuszczają” czasem dwa, trzy a nawet więcej pojazdów. Rodzi to przypuszczenie, że kolejnego dnia ów kierowca już nie będzie tak skory wpuszczać inne auta. Kolejny problem to specjalne blokowanie ruchu na pasie zanikającym. Blokowanie takie jest niezgodne z przepisami i bardzo niebezpieczne. W sytuacji gdy nie ma zatoru korzystamy z ogólnych przepisów. Wtedy pierwszeństwo ma ten, który kontynuuje jazdę, a zmieniający pas ruchu musi ustąpić pierwszeństwa. Pojawia się więc pewna niejasność. Ustawodawca nie określił dokładnie czym jest zator drogowy, czyli moment od którego zaczynamy stosować zasadę zamka błyskawicznego. Zapis mówi tylko o znacznym zmniejszeniu prędkości, co niestety nie jest jednoznacznie. Dlatego pamiętajmy, że zdrowy rozsądek, zasada ograniczonego zaufania i zrozumienie sensowności opisywanej zasady da nam gwarancje sprawnego i bezpiecznego poruszania się miejscach zanikania pasa ruchu.

Jerzy Smagała - Instruktor naukijazdy w szkole Autofart, Instruktor techniki jazdyw Motopark Kraków, Rajdowy Mistrz Pucharu Peugeota

dorotkaMała Dorotka ma cztery pustaki. Ma też kawałek eternitu. Ma metalowe, stare miski a w nich chleb rozmoczony w wodzie. Ma też ciężki łańcuch na szyi. By nie uciekła. I ma dwie stare, brudne szmatki. Dla niej najcenniejsze na świecie, bo się w nie wtula, by schować się przed całym złym światem. Światem, który ma średnicę 6 metrów - tyle co ten ciężki, krowi łańcuch. Mała Dorotka. Żywe, czujące zwierzę...

Gdy z końcem wakacji pojawiliśmy się w świecie Dorotki pierwszy raz, właściciele obiecali poprawę warunków. Podczas kolejnej kontroli odebraliśmy maleńką, ponieważ trudno było nazwać poprawą przeniesienie całego dorotkowego dobytku bliżej domu. Przeszłości Dorotki zmienić nie możemy ale możemy podarować jej przyszłość. Jeśli pomożecie, sprawimy, że może za jakiś czas ta mała sunia będzie miała szczęśliwe i dobre życie. Dorotka, poza inwazją pasożytów zewnętrznych i wewnętrznych, nie ma nic. Nie ma też odrobaczeń ani żadnych szczepień. Nie ma swojego posłanka, miseczek, nie ma karmy. Odpięliśmy maleńką z łańcucha i zabraliśmy. Wierzymy, że wspólnie z Wami damy jej lepsze jutro.

Maleńka Dorotka oprócz profilaktyki potrzebuje diagnostyki i leczenia. Ma liczne zmiany skórne wskazujące na rozwijający się stan chorobowy. Dokucza jej też świąd. Do tego kuleje na tylną łapkę i cofa ją przy dotyku. Pilnie potrzebne są środki na diagnostykę, w tym RTG. Później na sterylizację.

Prosimy, pomóż Dorotce. Ona nie ma nikogo, dziś jej los jest w rękach dobrych ludzi.

Jeśli chcesz, możesz dokonać darowizny z tytułem „Dorotka” na konto:

PKO BP 15 1020 5226 0000 6002 0220 0350

Fundacja Centaurus, ul. Borelowskiego 53/2, 51-678 Wrocław www.psy.centaurus.org.pl e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

brzoskwinia16 listopada 2019 roku odbyło się uroczyste otwarcie przedszkola, które powstało w Brzoskwini w nowo wybudowanym skrzydle szkoły. Symboliczną wstęgę przecięła wójt Elżbieta Burtan, przewodniczący rady Henryk Krawczyk, dyrektor szkoły w Brzoskwini Bogusława Mysiorska-Wolny, zastępca dyrektora GZEAS Ewelina Szlachta i sołtys Tadeusz Jojczyk.

Oprócz wybudowania nowego skrzydła, remont obejmował też starą część budynku- odnowiono sale i zagospodarowano poddasze. Całość inwestycji kosztowała ok. 1 milion 585 tysięcy złotych. W nowych salach może uczyć się około 40 przedszkolaków. Moją oni do dyspozycji pełne wyposażenie i zaplecze sanitarne. Dotychczasowe salki przedszkolne zostały zaadaptowane na salę na zajęcia ruchowe dla uczniów podstawówki.

Otwarcie przedszkola było okazją do zorganizowania pikniku charytatywnego na rzecz chorego Kacperka z Zabierzowa. Odbyła się aukcja przedmiotów przekazanych przez darczyńców, nauczyciele, rodzice przedszkolaków i uczniów z Brzoskwini przygotowali różne smakołyki, które sprzedawali by zbierać również na ten cel. Przygotowano też występy artystyczne na podstawie wiersza Juliana Tuwima, które dla dzieci przygotowali rodzice z nauczycielami.

Tekst W. Wojtaszek, zdjęcia: Ars Moveri Studio

porostyCzy podczas spaceru w lesie, szukając grzybów czy też będąc tam w celu rekreacyjnym, zwróciłeś uwagę, drogi czytelniku, na to coś, na co właściwie nikt nie patrzy, no bo po co…? Porosty, bo o nich mowa, to niepozorne, mało zauważalne organizmy, jednakże ich występowanie lub brak, daje jasny przekaz dotyczący zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki.

W celu propagowania świadomości ekologicznej oraz w trosce o ochronę środowiska, w Szkole Podstawowej w Rząsce odbyły się warsztaty przyrodnicze pt. „Porosty jako bioindykatory czystości powietrza”. Aby zainicjować współpracę między gminami i szkołami, przyjechali do nas zaproszeni uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Kluczach wraz z koordynatorką Programu Polsko - Amerykańskiej Fundacji Wolności English Teaching panią Anetą Miszczyńską. Warsztaty prowadzili uczniowie rząsieckiej klasy dwujęzycznej, którzy m.in. uczą się biologii po angielsku. Już na wstępie temat okazał się bardzo zaskakujący. A cóż to takiego te porosty? Ale kiedy w trakcie zajęć uczniowie mogli pooglądać żywe egzemplarze gatunków, przyrównać je do skali porostowej, obejrzeć je dokładnie pod lupą i mikroskopem, wszyscy nagle zdali sobie sprawę z tego, że znając główne formy plechy, można w prosty sposób oszacować jakość powietrza w najbliższym lesie albo na dalekim wyjeździe.

Zajęcia poruszały wiele interesujących zagadnień, szczególnie ważnych w dzisiejszych czasach, w dobie walki o jakość powietrza.

W 1990 r. prof. Józef Kiszka, naukowiec pracujący na wydziale Geograficzno-Biologicznym obecnego Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, jako pierwszy w Polsce opracował skalę porostową. Za pomocą tej skali poprzez obserwację typów plech porostów rosnących na korze drzew liściastych, można ocenić poziom zanieczyszczenia powietrza na danym terenie. Porosty pełnią więc rolę gatunku wskaźnikowego (bioindykatora).

Praktycznie, rozróżniamy siedem stref porostów. Strefa pierwsza to bezwzględna pustynia porostowa, czyli brak porostów. Widoczne mogą być jedynie jednokomórkowe glony tworzące zielone lub brunatne naloty na korze drzew. Strefa ta obejmuje zazwyczaj centra miast, wysypiska śmieci, tereny wokół ośrodków przemysłowych i przy drogach o intensywnym ruchu samochodowym. Stężenie dwutlenku siarki wynosi ponad 170 μg/m3. W strefie drugiej o bardzo silnym zanieczyszczeniu powietrza pojawiają się już porosty skorupiaste lub proszkowate jak misecznica proszkowata lub liszajec, od 170 do 100 μg/m3 SO2.

Następnie w kolejnych strefach pojawiają się gatunki o plechach: drobnolistkowatych, listkowatych, nitkowatych i krzaczastych. Strefa siódma to strefa normalnej wegetacji, powietrze jest czyste lub minimalnie skażone. Flora porostów tej strefy jest bogata, występują także gatunki bardzo wrażliwe z rodzajów: włostka, brodaczka, pawężniczka, granicznik. W tej strefie w powietrzu jest mniej niż 30 μg/m3 SO2.

Gatunki pojawiające się w naszej okolicy to niestety gatunki z czterech pierwszych stref, a w szczególności czwartej - czyli strefy o średnio zanieczyszczonym powietrzu. Występują tu porosty listkowate lub niektóre porosty krzaczkowate. Najczęściej zauważalna jest na korze m.in: pustułka pęcherzykowata i tarczownica bruzdkowana.

Dlaczego to właśnie ta szczególna symbioza glonu i grzyba jest przykładem monitoringu biologicznych zanieczyszczeń powietrza?

Głównymi powodem jest to, że są mało odporne na zanieczyszczenia, ponieważ m.in. nie posiadają tkanki okrywającej i pobierają wodę z opadów atmosferycznych. Porosty nadrzewne są czułym wskaźnikiem zakwaszenia środowiska i występują w ekosystemie przez wiele lat. Istnieją od co najmniej 400 mln lat. Na świecie występuje ich około 17 tysięcy gatunków, w Polsce ok. 1600, jednak wykaz gatunków jest stale uzupełniany.

Są bardzo rozpowszechnione, występują niemalże na wszystkich długościach i szerokościach geograficznych. Jednakże na terenach o dobrych warunkach wegetacji roślinnej porosty są rzadkie –bowiem są zagłuszane przez szybciej rozwijające się rośliny. Główną cechą porostów umożliwiającą im życie w nieprzyjaznych dla roślin warunkach jest ich poikilohydryczność, czyli zdolność do przetrwania w warunkach braku wody. Przy braku wody następuje u nich zatrzymanie czynności fizjologicznych i przechodzą w stan uśpienia. Po pojawieniu się wody wznawiają swoje czynności życiowe. Nazywane są też organizmami pionierskimi, porastającymi nawet tak nieprzyjazne dla roślin siedliska, jak skały wapienne, granitowe, beton, cegła, zaprawa murarska czy dachówka. Bardzo duża grupa gatunków rośnie jednak na korze drzew, krzewów i krzewinek i to właśnie te epifity powinny przykuć naszą uwagę podczas spacerów po lesie.

Nie niszczmy więc tych delikatnych gatunków, wprost przeciwnie, zachwyćmy się nimi, mimo że są dla nas niejadalne.

Romana Danak

ranczo.jpg